دیسک گردن

قبل از توضیح در مورد دیسک گردن بهتر است، در مورد آناتومی گردن توضیحی داده شود. گردن، بخشی از یک ستونِ بلندِ انعطاف‌پذیر است که «ستون فقرات» نامیده می‌شود.

مهره‌های گردنی، سر را به شانه‌ها و سینه وصل می‌کنند. ستون فقراتِ گردنی شامل هفت مهرۀ گردن و نخاع (مهره‌های C1-C7) و دارای رگ‌ها و شریان‌هایی است که توسط دیسک‌های بین مهره‌ای از هم جدا شده‌اند. ستون فقرات گردن بخشی از مری، حنجره و تارهای صوتی، ماهیچه‌ها و سایر عضلات را شامل می‌شود.

درمان دیسک گردن

فضای گردن

گردن شامل 4 فضا است که عبارتند از:

  • محفظۀ مهره‌ای

شامل مهره‌های گردن و عضلات خلفی است.

  • محفظۀ احشائی

شامل غدد تیروئید، حنجره، حلق و نای است.

  • دو محفظۀ عروقی

شامل شریان کاروتید مشترک، ورید ژوگولار داخلی و عصب واگ است.

محافظت از قسمت‌های مختلف گردن و ایجاد حرکت آن، توسط ماهیچه‌ها و مهره‌ها تأمین می‌شود.

دیسک

مثلث‌های گردن

مثلث‌های گردن در واقع فضاهایی‌اند که با عضلات گردن هم‌راستا هستند. گردن شامل دو مثلث‌ گردنی اصلی است که شامل موارد زیر است:

  • مثلث‌های قدامی
  • مثلث‌های خلفی

دیسک گردن چیست؟

دیسک گردن از جنس الاستیک قوی و نرم بوده و در واقع همانند یک کمک فنر در بین مهره‌های ستون فقرات گردن قرار دارد. افزایش سن باعث انحطاط (از بین رفتن) دیسک‌های  گردنی می‌شود؛ که ساییدگی و پارگی را به همراه دارد. از بین رفتن دیسک گردن عواقبی را به همراه دارد از جمله:

  • سفتی
  • بی‌حسی گردن
  • سوزن سوزن شدن
  • ضعف را در دست‌ها و شانه‌ها

شکاف دیسک گردن

شکاف دیسک گردن زمانی اتفاق می‌افتد؛ که دیسک بین ستون فقرات ضغیف می‌شود و به نخاع برخورد می‌کند. این شکاف باعث درد در ناحیۀ گردن، شانه و کمر می‌شود.

علائم دیسک گردن

در بعضی از افراد دیسک گردن ممکن است، علائمی نداشته باشد؛ اما معمولا دیسک بر عصبی در گردن فشار وارد می‌کند و با توجه به فشار وارد شده، میزان درد مشخص می‌شود؛ این فشار باعث بیرون‌زدگی دیسک شده و در نتیجه باعث درد در ناحیه‌های زیر می‌شود:

  • گردن، شانه و کمر
  • بی‌حسی و سوزن سوزن شدن پاها، بازوها و انگشتان
  • درد هنگام حرکت
  • انتشار درد از گردن به شانه، بازوها، انگشتان دست و ساعد

درد ناشی از دیسک گردن معمولا با حرکت شدیدتر می‌شود و هر چه استراحت بیشتر باشد، زمان بهبود کاهش می‌یابد.

گاهی کانال ستون فقرات باریک و فشرده می‌شود که به دیسک‌های ستون فقرات فشار وارد شده و دیسک‌ها خشک می‌شوند؛ در نتیجه فضای بین مهره‌ها کم شده و ستون فقرات، دیگر عملکرد درستی نخواهد داشت. در این‌صورت استخوان‌ها و لیگامان‌های ستون فقرات جمع و ضخیم شده و باعث تنگ شدن کانال ستون فقراتی می‌شود. در این‌صورت به دیسک‌ها فشار وراد شده و آسیب می‌بینند.

در بعضی مواقع مواردی از جمله سن، آسیب‌دیدگی و ورم مفاصل باعث تخریب استخوان‌ها شده و دیسک گردن را ایجاد می‌کنند.

دیسک گردن

حالت‌های متفاوت بیماری دیسک

  • درست کار نکردن دیسک
  • برداشتن ترک روی گردن
  • از دست دادن آب
  • برجسته شدن دیسک
  • پارگی دیسک
  • باریک و از بین رفتن دیسک
  • جدا شدن قطعه‌ای از دیسک

انواع پارگی دیسک گردن

پارگی دیسک بین مهره‎‌های C4-C5

باعث فشار بر ریشۀ عصبی پنجم گردن C5 می‌شود و درد تا شانه کشیده می‌شود.

پارگی دیسک بین مهره‎‌های C5-C6

باعث ایجاد فشار بر ریشۀ عصبی پنجم گردن C6 می‌شود که درد در ناحیۀ شانه، بازو، ساعد و انگشت دست را به همراه خواهد داشت. این بیماران احساس گزگز کردن و خواب‌رفتگی در انگشت دست را دارند.

پارگی دیسک بین مهره‎‌های C6-C7

باعث فشار بر ریشۀ عصبی پنجم گردن C7 می‌شود که در نتیجه درد در ناحیۀ پشت بازو و ساعد را ایجاد می‌کند. این بیماران احساس گزگز کردن و خواب‌رفتگی در انگشت سبابه دست را دارند.

پارگی دیسک بین مهره‌های هفتم و اول سینه‌ای

باعث فشار بر ریشۀ عصبی پنجم گردن C8 می‌شود؛ که باعث درد در ناحیۀ قسمت میانی بازو، قسمت میانی ساعد و انگشت حلقه شده و این بیماران احساس گزگز کردن و خواب‌رفتگی در انگشت حلقه را خواهند داشت.

چه زمانی به پزشک مراجعه شود؟

اگر به گردن فرد ضربه‌ای وارد شود و دچار آسیب‌دیدگی شده باشد و دارای علائمی از جمله درد گردن و بی‌حسی دست، شانه و بازوها به همراه داشته باشد، بهتر است به پزشک فوق تخصص درد در کلینیک درد مراجعه کرده تا درمان درست و دقیقی را پزشک برای بیمار انتخاب کند.

راه‌های تشخیص دیسک گردن

متخصص درد با توجه به شرایط بیمار از نظر علائم، معاینۀ جسمی و نتایج آزمایشات و عکس‌برداری‌ها، بیماری فرد را تشخیص می‌دهد.

انجام سی‌تی‌ اسکن (CTSCAN)

تصویر تشخیصی است؛ که از طریق تعدادی از پرتوهای ایکس تصاویری از کانال‌ها، محتویات آن و همچنین ساختار ستون فقرات را نشان می‌دهد. همچنین در این تصاویر هرگونه ناهنجاری که وجود داشته باشد، مشخص می‌شود.

مطالعات الکترومیوگرام و هدایت عصب (EMG/NCS)

در این آزمایش، ضربان الکتریکی در امتداد عصب‌ها مورد بررسی قرار می‌گیرد و عصب آسیب‌دیده را از نظر میزان بهبودی مورد بررسی قرار می‌دهند.

تصویربرداری با رزونانس مغناطیسی (MRI)

نوعی تصویربرداری تشخیصی است که با استفاده از آهنرباهای قدرتمند تصاویری از ساختارهای بدن تولید می‌کند. تصویربرداری به روشMRI  دید وسیعی به پزشکان از نواحی زیر را می‌دهد:

  • نخاع
  • ریشه‌های عصبی
  • عفونت‌ها
  • دیسک‌ها

راه‌های تشخیص دیسک گردن

متخصص درد با توجه به شرایط بیمار از نظر علائم، معاینۀ جسمی و نتایج آزمایشات و عکس‌برداری‌ها، بیماری فرد را تشخیص می‌دهد.

انجام سی‌تی‌ اسکن (CTSCAN)

تصویر تشخیصی است؛ که از طریق تعدادی از پرتوهای ایکس تصاویری از کانال‌ها، محتویات آن و همچنین ساختار ستون فقرات را نشان می‌دهد. همچنین در این تصاویر هرگونه ناهنجاری که وجود داشته باشد، مشخص می‌شود.

مطالعات الکترومیوگرام و هدایت عصب (EMG/NCS)

در این آزمایش، ضربان الکتریکی در امتداد عصب‌ها مورد بررسی قرار می‌گیرد و عصب آسیب‌دیده را از نظر میزان بهبودی مورد بررسی قرار می‌دهند.

تصویربرداری با رزونانس مغناطیسی (MRI)

نوعی تصویربرداری تشخیصی است که با استفاده از آهنرباهای قدرتمند تصاویری از ساختارهای بدن تولید می‌کند. تصویربرداری به روشMRI  دید وسیعی به پزشکان از نواحی زیر را می‌دهد:

  • نخاع
  • ریشه‌های عصبی
  • عفونت‌ها
  • دیسک‌ها

درمان دیسک بدون عمل جراحی

روش‌های مختلفی برای درمان دیسک گردن وجود دارد از جمله؛

  • ورزش
  • فیزیوتراپی
  • دارو
  • روش اپیدورال
  • لیزر دیسک گردن

فیزیوتراپی

تکنیک‌های مختلفی برای کاهش درد دیسک گردن وجود دارد؛ که بیمار باید حرکات را تحت‌نظر متخصص فیزیوتراپ انجام دهد.

حرکات کششی و تمرینات تقویت عضله برای بیماران مبتلا به دیسک گردن بسیار مفید است. انجام این حرکات باعث کاهش درد در ناحیۀ گردن می‌شود؛ اما زمان‌بَر بوده و گاهی این کشش‌ها برای تقویت دیگر عضلات کاربردی خواهد بود. همچنین برخی روش‌ها مؤثر است از جمله:

  • ماساژهای گرم وسرد
  • امواج مادون قرمز
  • آب‌درمانی

اپیدورال گردنی

بعضی از بیماران بعد از عمل جراحی دچار دردهای متداوم می‌شوند؛ که به علت التهاباتی‌ست که در عمل جراحی خواهند داشت. این بیماران بعد از عمل جراحی به پزشک‌های بسیاری مراجعه کرده و داروهای زیادی را مصرف می‌کنند؛ اما با استفاده از روش اپیدورال و تزریق دارو داخل کانال ریدکال، که باعث آزادسازی گرفتگی ناحیۀ گردن می‌شود، می‌تواند درد بیمار را کنترل کرد.

البته این روش امکان دارد در یک جلسه انجام نشود و در فواصل مشخصی صورت بگیرد و گاهی هم با یک جلسه بیمار بهبود پیدا می‌کند و برای ادامۀ درمان دارو مصرف می‌شود.

عمل دیسک کمر
عمل دیسک گردن

جراحی

بیمارانی که کاندید عمل جراحی باز می‌شوند که درمان‌های غیرجراحی برای آنها پاسخگو نبوده و بیماری حادی دارند. در عمل جراحی، ضعفی که در بین مهره‌های ستون فقرات وجود دارد از طریق دستگاه‌های متفاوت، مانند پیچ یا صفحه مستحکم می‌شوند.

عمل جراحی با توجه به بیماران متفاوت بوده و روش‌های جراحی شامل موارد زیر است:

  • فیوژن گردن
  • لامینوپلاستی
  • لامینکتومی
  • دسککتومی قدامی

اهداف جراحی دیسک کمر

  • فشرده‌سازی نخاع یا اعصاب
  • حفظ و بهبود پایداری ستون فقرات

جراحی دیسک گردن همانند جراحی‌های دیگر ممکن است، خطرهایی از جمله:

  • عفونت
  • آسیب به اعصاب یا نخاع
  • بی‌ثباتی ستون فقرات
  • جوش نخوردن دو مهره به یکدیگر و….

را به همراه داشته باشد؛ اما درصد بهبود پیدا کردن بیمار بعد از عمل جراحی از عوارض آن خیلی بیشتر است. دردهای فرد بیمار بعد از عمل جراحی تسکین پیدا می‌کند و شخص می‌تواند به انجام کارهای روزمره خود بپردازد.

مواد غذایی مناسب برای درمان دیسک گردن

مصرف مواد غذایی مناسب می‌تواند باعث پیشگیری و حتی تسکین درد بیماران مبتلا به دیسک شود. ماده‌های غذایی زیر، برای ستون فقرات بسیار مفید هستند:

  • پروتئین گیاهی

پروتئین‌هایی که از گیاهان خاصی گرفته می‌شود؛ مثل عدس و لوبیا. این پروتئین‌ها با پروتئینه‌‌های داخل گوشت، متفاوت است. پروتئین‌های گیاهی دارای فیبر، آنتی‌اکسیدان‌ها، ویتامین‌ها و مواد معدنی مفید هستند و التهاب را کاهش می‌دهند.

  • سبزیجات

مصرف سبزیجات برای بیماران مبتلا به دیسک بسیار مفید است؛ زیرا بعضی از سبزیجات باعث کاهش التهاب می‌شوند. از جمله کلم بروکلی و اسفناج. همچنین سبزیجات حاوی مواد مغذی بوده که به تقویت ستون فقرات کمک می‌کند.

  • ماهی

امگا-3 برای تقویت ستون فقرات و درمان دیسک مؤثر است. قزل آلا و سالمون دو ماهی مفید برای تقویت استخوان‌ها هستند.

  • محصولات لبنی

برای تقویت استخوان‌ها، کلسیم بسیار مفید است. از آنجایی که در دوران بیماری بهتر است از مکمل‌ها کمتر اسفاده شود؛ به همین دلیل بهترین مواد غذایی که کلسیم فراوانی دارد، محصولات لبنی است که تامین‌کنندۀ کلسیم بدن هستند.

دردهای سرطانی
  • ادویه‌ها

بسیاری از گیاهان و ادویه‌ها، تسکین‌دهندۀ درد و کاهنده التهاب‌اند. ادویه‌هایی از جمله، زردچوبه، دارچین، رزماری و زنجبیل بسیار مفید هستند.

  • میوه‌ها

همانطور که در بالا نیز به آن اشاره شد، سبزیجات برای درمان دیسک و تقویت ستون فقرات مؤثرند؛ اما میوه به علت شکری که دارد نباید بیش از حد مصرف شود. بهترین میوه برای تقویت استخوان‌ها، توت است.

  • آووکادو

آووکادو دارای چربی‌ سالم و همچنین فیبر و پتاسیم است. البته باید توجه شود به دلیل چرب بودن آن نباید بیش از حد مصرف شود.

نتیجه

دیسک گردن قابل پیشگیری و درمان است. اما دردهای گردن باید جدی گرفته شود و زمانی ‌که شخصی علائم دیسک گردن داشته باشد باید هرچه سریع‌تر نسبت به درمان اقدام کند، زیرا این بیماری می‌تواند اختلالاتی در عملکرد بیمار ایجاد کند.

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

6 + دوازده =

Design and Programming by Medformed